โผล่มาอีกครั้งแล้วนะครับ กับเหตุการณ์ “เดจาวู” ของงานประกวดออกแบบ แล้วผลออกมาว่า ผลงานที่ได้รับรางวัลกลับไปเหมือนกับผลงานที่เคยมีการสร้างสรรค์มาแล้วแบบเป๊ะ ๆ  หรือที่เรียกว่า “ลอกมาส่ง”  ล่าสุดเหตุการณ์ดราม่าเผยตัวเองมาจากงานประกวดออกแบบโลโก้ของโรงพยายาลชื่อดัง ”ปิยะเวท” ที่ประกาศผลออกมาเร็วๆ นี้  โลโก้ที่ได้รับรางวัลรองชนะเลิศกลับเหมือนกับโลโก้โรงพยาบาลแห่งหนึ่ง แบบเหมือนเชี๊ยะ! และ พาลถูกวิพากษ์วิจารณ์ไปถึง รางวัลอื่น ที่ไม่เหมือนเป๊ะ แต่ก็มีส่วนคล้ายคลึงกับโลโก้อื่นเช่นกัน

 

“เมิงกล้าทำมาส่งได้ไงฟระ!”
“กรรมการเสือกเลือกมาด๊ายยย  ไม่รู้อะไรเลยเหรอ”

เสียงกร่นด่าจากผู้รู้ ต่างวิพากษ์วิจารณ์เหมือนกับจะอยากชี้ว่า มันผิดที่ใครกันแน่ 

เหตุการณ์คล้ายๆ แบบนี้ ไม่ได้เกิดขึ้นเป็นครั้งแรก แต่เกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำเล่าและซ้ำซาก  ไม่ว่าจะเป็นการออกแบบอันอื้อฉาวในงาน EXPO 2020 Ayutthaya THAILAND,  หรือ Motor Expo เมื่อหลายปีก่อน และกิจกรรมประกวดอื่นๆ ประปราย ความจริงเรื่องนี้มีมุมมองที่น่าสนใจ (และน่าเห็นใจ)  หลายมุมด้วยกัน  ทั้งในส่วนของ ผู้จัด กรรมการ และในส่วนขอผู้ร่วมส่งผลงานเข้าประกวด

 

ส่วนแรกเป็นส่วนของผู้จัด โดยเฉพาะการประกวดการออกแบบโลโก้บริษัท หรือ โลโก้โครงการ  กลยุทธนี้ก็เหมือนกับการจ้างงานออกแบบโลโก้ แต่มีโลโก้ให้เลือกหลายร้อยแบบ ที่สำคัญ มุ่งหวังประเด็นการ PR ได้หัวเรื่องในการโปรโมทบริษัทอีกต่างหาก  แต่จุดอ่อนของการประกวดออกแบบมักจะอยู่ที่ “กลุ่มเป้าหมาย” เพราะถ้าจะอยากเป็นประเด็นในการตีข่าวแล้วก็มักจะ เน้นไปที่กลุ่มนักศึกษา (เสมือนว่าสนับสนุนคนรุ่นใหม่)  ซึ่งขอพิจารณาว่า นักศึกษาคือ “มือสมัครเล่น”  แม้ว่าจะมีไฟ และความครีเอทีฟแบบพรั่งพรู แต่กลับขาดชั่วโมงบินและ ประสบการณ์ทำงานในสนามจริง  บางโครงการอาจเปิดให้บุคคลทั่วไป แต่พิจารณาจากประสบการณ์ส่วนตัว เหล่า “Professional” หรือเหล่าเทพทั้งหลาย มักจะสนใจส่งงานเข้าประกวดเฉพาะกับ Big Brand ชื่อดังระดับโลก เท่านั้น เรียกว่า ถ้าไม่ใช่ Apple, Google หรือ Nike อะไรเทือกนี้ เหล่าโปร ก็เอาเวลาไปรับงานที่ได้เงินชัวร์ๆ ดีกว่า เพราะโปรมักไม่ได้สนใจเรื่องเงิน แต่ อยากได้ “ถ้วย” เอาไว้ประดับตัว หรือ บริษัทเท่านั้น  ผลก็คือส่วนใหญ่ที่ส่งผลงานมาก็จะเป็นเหล่ามือสมัครเล่นเช่นเดียวกัน

 

“ทำไมโลโก้ที่ส่งมามันถึงได้ไปเหมือนอันนั้นอันนี้เสมอ” 
ความจริงแล้ว หลายคนอาจได้กระทำการ Copy โดยไม่ได้ตั้งใจ เข้าให้ซะแล้ว!  

 

“การ Copy โดยไม่ได้ตั้งใจ” เกิดขึ้นได้อย่างไรน่ะเหรอ  นั่นเป็นผลจากความเป็นมือสมัครเล่น เพราะไม่เชี่ยวชาญพอในการทำงานจริง  ผมไม่ได้บอกว่า เหล่า Rookies  จะออกแบบไม่เก่ง แต่หากมีกระบวนการทำงานที่ไม่รอบคอบต่างหาก  จริงๆ แล้วการออกแบบโลโก้ไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะไม่ใช่แค่การ วาด หรือประกอบโน่นนี่นั่นให้สวย แต่เป็นงานที่เกี่ยวข้องกับ Marketing โดยตรง มันเป็นส่วนหนึ่งของ Corporate identity (CI)  ซึ่งเป็นมิติความคิดที่อลังการมาก สำหรับการออกแบบ  เอาเถอะ! ผมจะข้ามรายละเอียดเรื่อง Creative design สำหรับ CI ไป เพราะมันจะเปลืองหน้ากระดาษ (หรือเปลืองหน้าจอ) ผมจะถือว่า ไอเดียบางส่วนจะถูกจำกัดจาก โครงการประกวดอยู่แล้ว เช่น โลโก้ ต้องใช้สีฟ้า  มีตัว P เป็นต้น  สิ่งที่ Designer จะไปทำต่อก็คือ การ Research  Research และ Research  ลองดู โลโก้ ที่มี Mood & Tone ที่เข้าค่าย มี Technique ที่น่าสนใจ มีไอเดียที่จุดประกายหรือต่อยอดได้.... เมื่อได้ไอเดียนั่นนิดนี่หน่อย จากนั้นก็เริ่มเลย! 

 

สิ่งเหล่านี้จริงๆ แล้ว เหล่า Professional Designer ก็ทำกันครับ  แต่ความแตกต่างอาจอยู่ที่ว่ามืออาชีพ จะรวบรวมข้อมูลทุกอย่างแล้วตกตะกอนออกมาใหม่  แต่มือใหม่จะเริ่มจากการปรับแต่งโน่นนี่จากแบบที่เรียกว่าเป็น “Reference”  ประเด็นสำคัญคือ ผู้เชี่ยวชาญจะคิดอยู่เสมอว่า Brand ที่เกิดขึ้นแล้วในโลกนี้มีเป็นร้อยเป็นพัน  .... ฉะนั้นสิ่งสำคัญที่ต้องทำเมื่อออกแบบพอเป็นรูปเป็นร่างแล้วคือ  Research Research และ Research อีกครั้ง  เพื่อดูว่า “บร๊ะ ไอ้ที่ตูคิดนี่มันซ้ำแล้วนี่หว่า....!!!”

“Pro มักไม่พอใจในไอเดียแรก”...เป็นอาวุธลับหนึ่งของผู้มีชั่วโมงบินสูง นั่นคือ “การคิดไปอีกขั้นหนึ่ง”  “ลึกลงไปอีกชั้นหนึ่ง”  เพราะทุกครั้งที่เราคิดอะไรได้ครั้งแรก มักเกิดจากหลักการณ์ขั้นแรกที่สมองเราจะคิดได้ เช่น พูดถึงร้านกาแฟทุกคนนึกถึงควันฉุย  พูดถึงความสดใสทุกคนนึกถึงสายรุ้ง  ซึ่งใน Step นี้ ไม่ใช่ว่าเราจะคิดได้คนเดียวในโลก เราจึงต้องหนี  “Basic Though” ของตัวเองให้ได้ 

ผมคงต้องว่า “น่าเห็นใจ แต่ให้อภัยไม่ได้”  สำหรับนักออกแบบมือสมัครเล่นที่ Copy โดยไม่ได้ตั้งใจ  น่าเห็นใจเพราะประสบการณ์ไม่พอ แต่ให้อภัยไม่ได้ เพราะถ้าเกิดเหตุการณ์นี้ขึ้นแล้วไม่ว่าอย่างไร ก็จะถูกมองว่ามันคือการ Copy อยู่ดี  และสิ่งนี้คือสิ่งที่ควรแก้ไข และฝึกฝนมากที่สุด

 

ส่วนกรรมการในการตัดสิน คิดแทนแล้วก็ปวดขมับ เหล่าผู้จัดคงต้องระลึกไว้เสมอว่า ถ้าคุณจัดการแข่งขันออกแบบ “อย่า...” ใช้บุคลากรภายในของท่านตัดสินตามความชอบเด็ดขาด กรุณาเชิญผู้เชี่ยวชาญด้านการออกแบบ หลายๆ ท่าน  “ย้ำ! “ หลายๆ ท่าน เพราะไม่มีใครที่เคยเห็นงานออกแบบมาแล้วทุกชิ้นในโลก จำต้อง มีหลายคน หลายตา ช่วยกันพิจารณา กรรมการเองถ้าดันพลาดคัดเลือกให้ แบบที่ Copy มาโดยตั้งใจ หรือไม่ได้ตั้งใจได้รับรางวัลแล้ว จะโดนกระหน่ำตำหนิไม่แพ้กันเลยทีเดียว ที่แย่กว่านั้นคือ เจ้าของโครงการเองก็จะนำโลโก้นั้นไปใช้อย่างอับอายขายหน้าประชาชีเป็นที่สุด

 

สุดท้ายสำหรับงานออกแบบส่งประกวด ไม่ว่าจะงานใดๆ ก็ตาม จะได้รับรางวัลหรือไม่ แต่ถ้าเป็นแบบที่ตั้งใจ Copy มาแบบภาพเสมือนหัวกลับแล้วล่ะก็ ผมขอบอกคำเดียวว่า... “ฝรัส!”

 

...

 

 

การประกาศผลรางวัลของโรงพยาบาลปิยะเวท
https://www.facebook.com/piyavate/photos/a.10150098595901790.282893.245123201789/10151927825881790/?type=1

 


 

งานประกวดโลโก้ EXPO2020 Ayutthaya Thailand ที่ได้รับคัดเลือก แต่ถูกวิจารณ์จนต้องถอดออก
ผลงานการออกแบบ คนเดียวกับที่ส่งงานโรงพยาบาลปิยะเวท

 

 


งาน Copy ที่ได้รับรางวัลจากงาน Motor Expo ปี 2551

 

...

edit @ 18 Mar 2014 13:30:21 by zylostudio

Comment

Comment:

Tweet

อยากรู้ว่าโรงพยาบาลจะทำงัยต่อไปกะรางวัลคะ

#2 By (183.88.199.214|183.88.199.214) on 2014-03-21 10:05

ไม่ได้ตั้งใจ แต่ทำไม๊ ทำไม ถึงเป็นคนเดียวกัน...หากินง่ายแบบนี้ น่าจะติดแบล๊คลิสวงการไปซะเลย

#1 By shishin (125.25.205.191|125.25.205.191) on 2014-03-20 09:33